Oostbroekerweg 15

Details monument
Kenmerk Details
Bescherming rijks- en provinciaal monument
Oorspronkelijk gemaal, sluizen en machinistenwoning
Huidige functie gemaal, sluizen en machinistenwoning
Bouwjaar 1914
Architect ir. P. Hoogenboom
Opdrachtgever bestuur van de polder de Velserbroek

Het gemaalcomplex is in 1914 gebouwd als ruwoliegemaal met een centrifugaalpomp ten behoeve van de polder de Velserbroek. De oorspronkelijke, nu unieke, Bronsdieselmotor, staat nog in het gemaal opgesteld.

De Velserbroek heeft nooit over een eigen bemaling beschikt maar de polder kon het overtollige water via vier uitwateringssluisjes laten wegstromen. In de loop der eeuwen zijn de houten sluisjes regelmatig vernieuwd en rond 1770 in steen uitgevoerd. De hoofdvorm is onveranderd gebleven.
In 1913 werd begonnen met de bouw van het vaste gemaal. Het Ministerie van Oorlog wenste het gemaal en de polder de Velserbroek te betrekken bij de Stelling van Amsterdam. De polder werd in drie afdelingen verdeeld zodat het water via drie kanalen vanuit het zuiden, het zuidwesten en het noorden naar het gemaal kon worden aangevoerd. Ieder kanaal kan met behulp van schuiven in een damwand afzonderlijk worden afgesloten. Indien geopend stroomt het water in een gemeenschappelijke achterboezem vanwaar het wordt opgepompt en uitgeslagen op een voorboezem.

Het complex bestaat uit een machinegebouw, betonnen dam- of waterkeringsluizen, een uitwateringssluis en een machinistenwoning aan Zijkanaal B op de plaats van de oude Ooslaandersluis. Het gemaal met sluiswerken en de bijbehorende machinistenwoning zijn door de provincie beschermde monumenten. De Bronsmotor in het gemaal is een rijksmonument.

Oostbroekerweg 15-1