Fort benoorden Spaarndam

Details monument
Kenmerk Details
Bescherming provinciaal monument
Oorspronkelijk Fort Benoorden Spaarndam
Huidige functie Fort Benoorden Spaarndam
Bouwjaar 1882 - 1903, 1916 - 1919
Architect onbekend
Opdrachtgever Het Ministerie van Oorlog

Het Fort Benoorden Spaarndam is een onderdeel van de Positie Spaarndam die weer onderdeel uitmaakte van de zogenoemde Stelling van Amsterdam. In 1874 werd de Vestingwet van kracht, waarin werd gesteld dat de verdediging van Nederland in het westen moest worden geconcentreerd. Tussen 1882 en 1884 werden de benodigde gronden aangekocht en het terrein bouwrijp gemaakt. Vervolgens werd er een aarden liniewal opgeworpen en werd het forteiland in beginsel aangelegd. In de jaren daarna werd het forteiland verder afgewerkt met een reeks betonnen fortgebouwen.

Het fort bestaat uit een langwerpig eiland met daarop het langgerekte hoofdgebouw. Aan de oostkant van dit complex bevinden zich twee kazematten. Op de noord- en zuidkant van het eiland staan de restanten van een hefkoepelgebouw dat in de Tweede Wereldoorlog is opgeblazen. Rond het eiland bevindt zich een brede gracht. Het fort wordt door middel van een hoge wal verbonden met het Fort Bezuiden Spaarndam. Ten westen van deze wal ligt een gracht met aan de overkant een laag dijkje. Deze gracht sluit aan op de gracht rond het forteiland. Ten westen van het fort ligt de voorstelling, voorzien van een eigen gracht en ringwal. Binnen de voorstellingen ligt een reeks onderkomens voor de manschappen. Deze zijn uitgevoerd in gewapend beton.

Tot het complex Fort Benoorden Spaarndam behoren behalve het forteiland met de fortgebouwen en de gracht ook drie inundatieduikers gelegen in de gracht rond het fort; de liniewal die de forten Benoorden en Bezuiden Spaarndam verbindt; een inlaatduiker in de liniewal op de grens van de gemeente Velsen en Haarlem; de voorstelling ten westen van het fort en drie grenspalen, gesitueerd op de plek waar de Slaperdijk aansluit op de Velserdijk.