Hofgeesterweg 9 - hekpijlers

Details monument
Kenmerk Details
Bescherming rijksmonument
Oorspronkelijk hekpijlers, ringdijk, eiland met gracht
Huidige functie hekpijlers, ringdijk, eiland met gracht
Bouwjaar 18e eeuw
Architect onbekend
Opdrachtgever Familie Van de Poll

De toegang tot het terrein aan de Hofgeesterweg 9 wordt gevormd door twee historische hekpijlers met een smeedijzeren spijlenhek. Deze zijn onderdeel van de voormalige buitenplaats Huis te Spijk, die aanvankelijk ook wel onder de naam het Torentje bekend stond. Deze hofstede is in de loop der tijden meerdere keren van eigenaar gewisseld. Veel van hen waren regenten of rijke kooplieden uit Amsterdam, zoals mr. Jan van de Poll die in de tweede helft van de 17de eeuw vele jaren burgemeester van Amsterdam was. Hij kocht in 1700 de buitenplaats van de erven van Agnes Hulft. Zij had een nieuwe toegangsweg laten aanleggen (ter vervanging van een gedeelte van de toenmalige Hofgeesterbuer- of Kerckwegh) die in een rechte lijn naar het herenhuis liep. Hierdoor ontstond vanuit het huis een fraaie zichtas die, aan weerskanten geflankeerd door elzen, nog steeds aanwezig is. Het statige huis met karakteristieke woontorentje (vandaar de naam het Torentje) stond op een kleine verhoging en werd omringd door een gracht. Een aarden wal rondom de buitenplaats moest bij een eventuele dijkdoorbraak bescherming bieden tegen mogelijke wateroverlast.
De hofstede is in het begin van de 19de eeuw gesloopt, waarna er een gelijknamige boerderij op die plaats verrees. Deze uit 1837 daterende boerderij is inmiddels als gemeentelijk monument aangewezen. Naast de markante ringdijk die de voormalige hofstede en het bijbehorende terrein omsloot, en het verhoogde eilandje met gracht in de zuidoost hoek van het terrein, herinneren alleen nog de twee gemetselde hekpijlers bij de toegang van het erf aan het rijke verleden.

De vroeg 18de-eeuwse gemetselde hekpijlers zijn voorzien van een natuurstenen dekplaat. De hekpijlers tonen een wapenschild (links) en een ovale cartouche (rechts) waarop vermoedelijk de familiewapens van achtereenvolgens Jan van der Poll en zijn echtgenote Margaretha Rendorp stonden afgebeeld. Ondanks eerder her¬stelwerk raakten de hekpijlers de laatste jaren dusdanig in verval dat voor behoud ervan werd gevreesd. In 2013 zijn de hekpijlers gerestaureerd. Het in de oorspronkelijke kleuren terugbrengen van de familiewapens is voorlopig achterwege gelaten in afwachting van aanvullend historisch onder¬zoek.