Rijksweg 116 Tuin en park
 

Details monument
Kenmerk Details
Bescherming Rijksmonument
Oorspronkelijk Tuin en park
Huidige functie Tuin en park
Bouwjaar Eind 18e eeuw
Architect L.A. Springer (wijzigingen in de 20e eeuw)
Opdrachtgever Onbekend

De historische tuin- en parkaanleg behoort tot de buitenplaats Waterland. Het deels in structuur en deels in detail gaaf bewaard park in vroege landschapsstijl dateert uit het einde van de 18de eeuw.
De gehele aanleg draagt een besloten karakter zonder zichten naar buiten toe. De oude, met linden beplante, rechte oprijlaan, die oorspronkelijk de aanleg doorkruiste, buigt met een slinger af naar het huis Waterland. Ten zuiden van deze laan bevindt zich een bosgedeelte met een slingerpaadje en zeven in een cirkel geplaatste beuken.

Door de tuinarchitect L.A. Springer werden in het begin van de 20ste eeuw wijzigingen uitgevoerd, onder andere door rododendronaanplant. De rozentuin naar zijn ontwerp is verdwenen.
De langgerekte slingerende waterpartij bevat een klein en een groot eiland. Op het eiland in de parkaanleg staat een 18de-eeuws marmeren tuinbeeld van de god Neptunus. De zandstenen sokkel is van latere datum. In de walkanten is een 18de-eeuws muurwerk teruggevonden. Vanaf de waterpartij loopt een lange, rechte beukenlaan, als restant van de 18de-eeuwse formele aanleg, door het parkbos langs de ommuurde moestuin. In het parkbos is naast een uitzichtsheuvel een ijskelder gelegen. De ijskelder bevindt zich ten noorden van de moestuin en dateert uit 1789.

De moestuinmuur behoort ook bij de buitenplaats Waterland. Ten westen van het hoofdgebouw staat om de rechthoekige moestuin een rode bakstenen tuinmuur. De muur dateert uit de 18de en 19de eeuw. Tevens bevindt zich op het terrein nog een moestuinmuur die oorspronkelijk bij de voormalige buitenplaats Meervliet hoorde. Deze bakstenen tuinmuur dateert uit de 19de eeuw. De muur is gesitueerd naast het volkstuinencomplex nabij de Rijksweg op de buitenplaats Waterland. De muur vormde in het verleden de begrenzing van de voormalige buitenplaats Meervliet. Het deel van de muur dat parallel loopt aan de Rijksweg heeft vier steunberen.

Bij de moestuin staat een 19de-eeuws smeedijzeren spijlenhek. Oorspronkelijk is dit hekwerk afkomstig van een huis aan de Vecht en is het omstreeks het jaar 1900 bij de moestuin op Waterland geplaatst. Voor het hoofdgebouw staat een 18de-eeuws marmeren tuinbeeld. Dit beeld stelt de godin Flora voor en staat op een rechthoekige sokkel.

Aan het begin van de oprijlaan aan de Rijksweg staat, ter markering, een smeedijzeren toegangshek tussen twee bakstenen pijlers bekroond door hardstenen vazen. Het toegangshek dateert uit de 19de eeuw. Naast de rechter hekpijler bevindt zich een derde ijzeren hekdeel, verbonden met een aan de bovenzijde terugwijkende muur. Het derde hekdeel heeft een nagenoeg identieke opbouw. De decoratie aan de bovenzijde is echter soberder dan bij de overige twee hekdelen en de regels aan de bovenzijde van het hekwerk zijn niet gekruld.

De huidige aanleg draagt nog steeds het karakter van de vroege landschapsstijl. Van 1799 tot 1949 was Waterland in het bezit van de familie Boreel van Hogelanden. Deze voegde in het begin van de 19de eeuw de buitenplaats Meervliet aan het grondbezit van Waterland. In 1926 werd het hoofdgebouw Meervliet afgebroken. Het aansluitende park van de voormalige buitenplaats Meervliet wordt gekenmerkt door een afwisseling van open ruimten (gazon, weiland, moestuin) en besloten ruimten