Driehuizerkerkweg 2 a,b en c

Details monument
Kenmerk Details
Bescherming Rijksmonument
Oorspronkelijk Buitenplaats
Huidige functie Woonhuis / wandelpark
Bouwjaar 1860-1890
Architect J.D. Zocher (vermoedelijk)
Opdrachtgever  

De geschiedenis van de buitenplaats Schoonenberg gaat terug naar de 17de eeuw, maar het huidige huis dateert uit het eind van de 19de eeuw. De formele tuinen zijn vóór 1818 vervangen door een vroeg-landschappelijke aanleg. Restanten van de formele structuur zijn nog te vinden in de vier min of meer evenwijdige van oost naar west lopende lanen vanaf de Driehuizerkerkweg. Centraal ligt de laan die naar de plaats van het vroegere landhuis voert, thans het midden van de vijver.
De formele opzet met rechte lanen en assen werd veranderd in een park met een natuurlijke vormgeving. Slingerende bospaden en een vijverpartij met grillige vormgeving moesten de bezoeker een steeds wisselende blik op het zo sfeervol mogelijk gemaakte landschap bieden. De vijver met eiland is een karakteristiek element, omringd door weiland en heuvel.
Vlak bij de voormalige dienstwoning ligt nog de eeuwenoude beek. Het park is openbaar wandelgebied.

Hoofdgebouw Schoonenberg

Het hoofdgebouw is gelegen aan de westzijde van de buitenplaats aan de Driehuizerkerkweg.
Het woonhuis is in 1860 vermoedelijk gebouwd door J.D. Zocher op de plaats van reeds in 1826 bestaande opstallen, die mogelijk de bestemming hadden van dienstwoning en oranjerie. Het oude woonhuis bevond zich in de buurt van de huidige vijver en is in 1827 afgebroken. Het huidige langgerekte woonhuis heeft een lange tuingevel op het zuiden. Aan de noordzijde is een koetshuis aangebouwd onder aparte overkapping. Het woonhuis is in bij een verbouwing in 1995/1996 opgedeeld in drie woningen.

Het interieur

Het interieur van het woonhuis bevat achter de oorspronkelijke ingang een met marmeren platen belegde gang, een eikenhouten trap en diverse originele elementen zoals paneeldeuren, een geprofileerde lambrisering en een penantspiegel. In de tuinkamer zijn van panelen voorziene schuifluiken voor de tuindeuren aanwezig en vouwluiken voor de vensters naast de voordeur.

Historische tuin- en parkaanleg

Schoonenberg is in oorsprong een 17de-eeuwse buitenplaats met een formele tuinaanleg. Voor het huis was een lindelaan aangeplant. Na 1737 werd de buitenplaats vergroot met de aankoop van het zogenaamde overbos aan de andere kant van de Driehuizerkerkweg. In het overbos werd een nog bestaande zichtlaan aangelegd en aan de noordzijde werd een groot terrein bestemd tot weiland. In de 20ste eeuw is de vijver vergroot, waardoor aan de oostzijde ook een eiland kon worden gemaakt.
De kenmerkende structuur van de buitenplaats wordt gevormd door vier min of meer evenwijdige van oost naar west lopende lanen vanaf de Driehuizerkerkweg. Deze laatste scheidt het oudste parkgedeelte van het overbos. Centraal ligt de laan die naar de plaats van het vroegere landhuis voert, thans het midden van de vijver. Ook de paden vormen een belangrijk onderdeel van de structuur van de aanleg in landschappelijke stijl met de daarbij bewust gecreëerde doorkijkjes. Zij slingeren vanaf het hoofdgebouw naar de vijver en voeren daaromheen, vormen ‘eilandjes’ tussen aftakkingen en verbinden alle delen van het terrein ten westen van de Driehuizerkerkweg.
Verder vormt de langgerekte vijver een karakteristiek element met aan de noordzijde het weiland en aan de noordwestzijde de heuvel.

Hekpijlers

Aan het begin van de toegangslaan naar de voormalige dienstwoning (Tolsduinerlaan 1) bevinden zich twee bakstenen hekpijlers, behorende bij de verdwenen buitenplaats Hoogergeest en vandaar naar Schoonenberg overgeplaatst. De pijlers bezitten een vierkante basis met afgeschuinde hoekstenen in de bovenste metsellaag, daarboven hoekstenen waarop natuurstenen dekplaten rusten; deze dragen de letters ‘HOOGER’ en ‘GEEST’. Tussen de pijlers een eenvoudig vroeg 20ste-eeuws smeedijzeren hek