Wenckebachstraat 1

Details monument
Kenmerk Details
Bescherming rijksmonument
Oorspronkelijk administratiegebouw
Huidige functie administratiegebouw
Bouwjaar 1948-1951, 1958-1959, 1963
Architect W.M. Dudok (1884-1974)
Opdrachtgever Koninklijke Nederlandse Hoogovens en Staalfabrieken

Het kantoorgebouw van Tata Steel bestaat uit een hoofdgebouw met tekenzaal (1947-1951) en een directievleugel (1956). Het is destijds gebouwd als hoofdkantoor voor De Koninklijke Nederlandse Hoogovens en Staalfabrieken N.V., naar ontwerp van W.M. Dudok. In de Tweede Wereldoorlog liep het complex van de Hoogovens zware oorlogsschade op. Herstel van het complex kreeg hoge prioriteit van de regering en Hoogovens groeide uit tot de belangrijkste leverancier van staal voor de wederopbouw van het land. Het toenmalige hoofdkantoor, de villa Blijenhoeve, werd al snel te klein. De directie nodigde in 1947 vier architecten uit om een schetsontwerp te maken voor een nieuw representatief centraal hoofdkantoor bij de toegang van het bedrijfsterrein dat in fases gebouwd kon worden. Het ontwerp van de architect Dudok werd verkozen boven de ontwerpen van de architecten Oud, Roosenburg en Zwiers.

Voor de bouw van het nieuwe hoofdkantoor was een terrein bij de hoofdtoegang van het bedrijf beschikbaar dat doorsneden werd door de hoofdtoegangsweg. Dudok positioneerde het hoofdgebouw loodrecht op de toegangsweg. Door het hoofdgebouw gedeeltelijk over de toegangsweg heen te bouwen, ontstond een monumentaal poortgebouw dat toegang geeft tot het achtergelegen bedrijfsterrein. Haaks op het noord-zuid gelegen hoofdgebouw werd aan de zuidkant de vleugel met de tekenzaal gebouwd.
Dudok had het L-vormige hoofdkantoor zodanig ontworpen dat het uitgebreid kon worden. In 1956 werd de eerste uitbreiding van zijn hand opgeleverd. Dit betrof de directievleugel, de zogenoemde ‘gouden’ vleugel, die eveneens door Dudok ontworpen was. De directievleugel kwam aan de noordzijde in een knik ten opzichte van het hoofdgebouw te liggen. Met de bouw van de directievleugel werd het voorplein aan drie zijden door een vleugel begrensd en ontstond een besloten representatief entreeplein.

Dudok ontwierp doelbewust een flexibel kantoorgebouw dat zowel uitgebreid als (intern) aangepast kon worden aan het dynamische staalbedrijf. Het hoofdkantoor is in de loop der jaren dan ook diverse malen aan de binnen- en de buitenzijde aangepast en verbouwd; er werden vleugels aangebouwd (de vleugels aan de achterzijde zijn na de jaren ‘50 gebouwd en vallen niet onder de bescherming), de interne indeling werd gewijzigd en de vleugel met de tekenzaal werd met 8 traveeën verlengd en later verbouwd tot restaurant en vergadercentrum en voorzien van een eigen entree aan de achterzijde. In 1959 werd boven de hoofdentree van de directievleugel een bronzen sculptuur geplaatst van A.P. Schaller (1920-1981). ‘De engel, de denker en de arbeider’ verbeelden de harmonie van het hoofd- en het handwerk van Hoogovens.

In 1999 onderging het hoofdkantoor een ingrijpende renovatie waarbij zowel het interieur als het exterieur aangepakt werden. Het gebouw kreeg een nieuwe hoofdentree die toegang geeft tot een nieuwe imposante hal. Het voorplein werd gedeeltelijk verhoogd waardoor het plein aan de zijde van de hoofdentree op het niveau van de begane grond van het hoofdgebouw kwam te liggen. De gevelbekleding is vervangen. Het transparante dak van de voormalige tekenzaal werd voorzien van aluminium dakbeplating. Met uitzondering van de ramen van de poort zijn de stalen ramen vervangen door aluminium ramen met dubbele beglazing.
Het hoofdkantoor is nog steeds bij de rechtsopvolger van Hoogovens, Tata Steel, in gebruik.