Heb je een fietsenstalling naast de entree, of staan daar de auto’s van het management? Met zo’n vraag prikkel je bedrijven om na te denken over duurzaam woon-werkverkeer. Veel organisaties willen best duurzaam omgaan met werken en reizen, maar weten niet zo goed hoe.

Al zo’n zes jaar werkt Astrid van den Haak voor IJmond Bereikbaar. Het samenwerkingsverband tussen de gemeenten Velsen, Beverwijk en Heemskerk, Omgevingsdienst IJmond en het bedrijfsleven begon met een pilot om fietsen te stimuleren. Inmiddels houdt IJmond Bereikbaar zich ook bezig met het gebruik van openbaar vervoer, autodelen, elektrisch rijden en thuiswerken. 'Het gaat om de bereikbaarheid van de regio, maar zeker ook over de opdracht om minder CO2 uit te stoten én de gezondheid van de inwoners in de IJmond.'

Bewust nadenken over reisgedrag

'Ik betrap mezelf erop dat ik soms ook kies voor makkelijk', vertelt Astrid. 'Toch even snel met de auto naar een afspraak, terwijl ik best zou kunnen fietsen. En toen we bij de Omgevingsdienst elektrische poolauto’s kregen, moest ik echt even wennen. Omdat ik dat gedrag bij mezelf herken, snap ik ook welke drempels er voor anderen zijn en welk zetje er nodig is om die eerste stap toch te zetten.'
Ze raadt aan om als je aan het werk gaat, stil te staan bij drie vragen:

1. Moet ik dit werk echt op locatie doen, of kan het ook thuis? De schoonste kilometer is de niet-gereden kilometer.

2. Als ik moet reizen, wanneer dan? Kan ik eerst thuis mijn mail afhandelen en dan na de spits op pad?

3. Hoe reis ik? Kan ik lopend, met de fiets of het openbaar vervoer? Als ik een afspraak heb gedurende de dag, kan ik daar dan heen met een bedrijfsfiets of (elektrische) bedrijfsauto? Of heb ik echt de hele dag mijn eigen auto nodig, omdat ik een volle planning heb en veel spullen vervoer?

Thuiswerken

Veel bedrijven hebben tijdens de coronacrisis noodgedwongen flink ervaring opgedaan met thuiswerken. Astrid ziet dat zowel werkgevers als werknemers hier positiever over zijn gaan denken.

'Voor mij persoonlijk is het wel een blijvertje. Als het zo weer kan, wil ik heus weer terug naar kantoor voor de contacten met mijn collega’s. Maar ik wil deels ook thuis blijven werken, vanwege de rust en de efficiëntie. Wat ik zeker blijvend anders doe: ik zal niet meer zo snel op pad gaan voor korte overleggen. Dat kan prima met een videobelletje. Dat scheelt natuurlijk enorm in reistijd en reiskilometers.'

Soms is veranderen eenvoudig

IJmond Bereikbaar komt bij bedrijven langs om advies te geven over flexibel werken en slim en schoon woon-werkverkeer. 'Er is nog veel laaghangend fruit, dingen waar je niet eens zoveel over na hoeft te denken om er actie op te ondernemen', stelt Astrid. Als voorbeeld geeft ze reiskostenvergoedingen. 'Veel bedrijven geven geen vergoeding over de eerste tien kilometer, maar je kunt beslissen om dat voor fietsers wél te doen. Ook kun je fietsers een hogere kilometervergoeding geven dan automobilisten.'

Ze wijst er ook op dat het fietsplan, waarmee werkgevers belastingvrij een financiële bijdrage kunnen geven voor de aanschaf van een fiets, sinds 2020 veel eenvoudiger is geworden.

Een fris hoofd op een fit lijf

Niet iedereen voelt zich gemotiveerd om zijn of haar reisgedrag aan te passen omdat het duurzamer is. 'Voor mij is mijn gezondheid een belangrijke reden om dingen anders te doen. Thuiswerken zorgt voor een betere balans in werk en privé. Fietsen zorgt voor een fris hoofd en als je minder vaak in de file staat, heb je minder stressgevoelens. Voor werkgevers speelt aandacht voor flexibel werken en duurzame mobiliteit daarom niet alleen een rol in maatschappelijk verantwoord ondernemen, maar het zorgt ook voor goed werkgeverschap.'

Tips

  • Durf te beginnen. Ga gewoon een keertje op de fiets naar je werk, of stap eens in die elektrische deelauto van de zaak. Na de eerste stap volgt de tweede.
  • Voor thuis: hang je fietssleuteltje duidelijk in het zicht, en leg je autosleutel in een la.
  • Voor werkgevers: geef het goede voorbeeld. Is de ruimte dicht bij de ingang gereserveerd voor de auto’s van het management of is de overdekte fietsenstalling met oplaadpunten voor e-bikes de blikvanger?