‘Hier begint de zee, niets ingooien aub’, is te lezen op stoeptegels door heel Velsen. Klinkt misschien gek als je voor een school, winkel of buurtcentrum staat, maar toch is het zo, vertelt Jelle Blaauwbroek van Rotary Club Velsen. 'Regenwater stroomt via afvoerputten direct naar een rivier of kanaal en komt vervolgens op zee uit. En ons zwerfafval gaat mee. Dat willen we voorkomen.'

Foto van Jelle met quote

In maart 2021 is de eerste tegel van deze actie gelegd bij het Pieter Vermeulen Museum. Het is een initiatief van Rotary Club Velsen, in navolging van Rotary Club Katwijk. De Rotary clubs spelen daarmee in op een wereldwijde beweging: overal ontstaan acties om op deze manier mensen bewust te maken van het verband tussen zwerfafval en afval in zee. Meestal gaat het dan om een tekst die met een sjabloon op de stoep is geverfd, maar de Rotary Club Velsen heeft gekozen voor een echte tegel: deze boodschap slijt niet weg, maar blijft mensen prikkelen.

Nonchalance

“We willen zorgen voor bewustwording,” licht Jelle toe. “Er zijn niet veel mensen die expres troep op straat gooien, het is vaak nonchalance, je laat iets vallen en ruimt het niet op. Met deze tegels laten we zien dat je daarmee niet alleen je eigen omgeving vervuilt, maar ook de zee. Veel mensen hebben geen idee waar afval eindigt als je het niet netjes opruimt.”

Die boodschap wil hij graag uitdragen, want hoe enthousiast mensen ook worden van spectaculaire schoonmaakacties op zee en plastic vissen in de Amsterdamse grachten: nog beter is het als dat afval daar nooit terecht komt. “Begin bij de bron.”

Zelf is hij zich veel bewuster geworden van het zwerfafvalprobleem door opschoonacties waar leden van de Rotary club aan meehielpen. “Dat heeft me toch wel aan het denken gezet. Sindsdien raap ik afval op als ik het ergens zie liggen, in plaats van eraan voorbij te lopen.”

Veel interesse

“Toen we begonnen met deze actie, bestelden we zestig tegels,” vertelt Jelle. “We dachten dat het heel knap zou zijn als die allemaal een plek zouden krijgen. Maar inmiddels zijn er al meer dan 150 tegels besteld, die op papier allemaal al een bestemming hebben.”

Hij is erg blij met de interesse, die vanuit allerlei hoeken komt: scholen, winkeliersverenigingen, bedrijven, wijk- en buurtcentra.

Leden van de Rotary club fietsen zelf met een fototoestel rond om te beoordelen wat de beste plek is voor zo’n bestelde tegel. Dat is bij voorkeur bij een straatkolk – een waterafvoerput – die goed zichtbaar is voor voorbijgangers. Gemeente Velsen ondersteunt de actie. Een deel van de tegels wordt door de gemeente gelegd, een deel door De Bie Buitenwerk die spontaan hun diensten aanboden.

De tegels worden bewust niet allemaal tegelijk erin getikt. Jelle: “Je hebt langer de tijd nodig om mensen wakker te schudden.”

Ter ondersteuning is de Rotary Club Velsen ook bezig met een voorlichtingsfilmpje voor basisscholen.

Band met de zee

In zijn persoonlijke leven probeert Jelle vaker naar het stemmetje in zijn hoofd te luisteren, dat wel weet wat goede keuzes zijn. Vaker biologisch eten kopen bijvoorbeeld, of de trein pakken in plaats van het vliegtuig bij reizen in Europa. Hij is enthousiast over de tegels, omdat het de zorg voor een betere wereld combineert met het zorgen voor je eigen omgeving. “Het is ook zo toepasselijk, omdat onze gemeente echt een band heeft met de zee.” Hij hoopt dat alle rotaryclubs van gemeenten langs de kust zich bij de actie aansluiten. “Dat zou mooi zijn.”

Tips

- Probeer vaker te luisteren naar dat kleine stemmetje in je hoofd, dat bijvoorbeeld tegen je zegt dat je iets op moet rapen, als je het per ongeluk laat vallen op straat.

- Loop niet alleen warm voor aaibare onderwerpen zoals bloeiende weides en bijenhotels, maar ook voor minder aansprekende onderwerpen – zoals zwerfafval.

- Raap dat lege blikje gewoon op, dat je tegenkomt tijdens je wandeling in het bos.

- Ook een tegel sponsoren? Dat kan via de Rotary Club Velsen.