De afgelopen weken stonden meerdere berichten in de media over het kankerincidentierapport van de GGD. In deze berichten is geschreven over wijzigingen die in het rapport zijn aangebracht en over de rol van de GGD en gemeenten daarin. Ook ging het over het nog te verschijnen RIVM-rapport over acute gezondheidsklachten, luchtkwaliteit en welke stoffen in de directe omgeving van inwoners van de IJmond aanwezig zijn en wat dat betekent voor hun gezondheid. Die berichtgeving was niet altijd volledig.

Specifiek wijzen wij op het artikel dat de IJmuider Courant op 21 juli publiceerde met als titel RIVM houdt rapport over gezondheid rond Tata Steel nog lang onder de pet. Het RIVM heeft aangegeven dat ze onjuist is geciteerd en dat er daardoor een onjuist beeld wordt geschetst. Onder het online artikel heeft de krant nu ook de vragen van de journalist en de antwoorden daarop van provincie Noord-Holland en het RIVM gepubliceerd. Omdat het online artikel niet voor iedereen beschikbaar is leest u hier de gestelde vragen en antwoorden. 

Vragen aan en antwoorden van RIVM

Vraag: Het publicatietijdstip van het RIVM rapport gezondheid IJmond al dan niet in relatie met Tata Steel wekt ongerustheid en beroering in de regio. Jullie stellen op jullie website dat het rapport net niet klaar was voor het zomerreces. Het is nu eind juli en we zitten halverwege de zomer. Is het rapport nu klaar? Zo niet, wat moet het RIVM nog doen aan het rapport? En wanneer is het rapport dan feitelijk klaar? Kunnen jullie mij nog eens goed en glashelder uitleggen waarom het rapport daarna nog zo lang op de plank blijft liggen?

Antwoord RIVM: In juni werd duidelijk dat we het rapport niet voor het zomerreces konden opleveren en publiceren. De inhoud was nog niet klaar. Momenteel wordt de laatste hand aan het rapport gelegd. Concreet betekent dit dat de laatste kwaliteitschecks worden uitgevoerd en dat het rapport daarna wordt opgemaakt en gefinaliseerd. Het is dus niet zo dat het rapport al af is, en nu klaar ligt.
In overleg met de opdrachtgevers is besloten het rapport eind augustus, pal na het zomerreces, op te leveren. Normaal heeft de opdrachtgever hierna 4 weken de tijd het rapport te lezen en een reactie voor te bereiden. Gezien het feit dat veel mensen zitten te wachten op dit rapport, hebben we de provincie en gemeenten gevraagd waar mogelijk deze reactietijd te verkorten (dus niet van de volledige 4 weken gebruik te maken). Daarom verwachten we publicatie half september.

Vraag: De redenering dat in het zomerreces geen rapporten worden gepubliceerd wordt in de omgeving niet gevolgd omdat het RIVM vorig jaar zelf van deze kennelijke stelregel afweek met het vorige tussenrapport, dat toen midden in de zomer is geparachuteerd, overigens zonder enige aankondiging.

Antwoord RIVM: De stelregel is dat het RIVM geen rapporten oplevert en publiceert tijdens het zomerreces. We weten niet naar welk eerder rapport je verwijst dat we in het zomerreces zouden hebben gepubliceerd. We hebben vorig jaar wel een brief gestuurd op 22 juli naar de gedeputeerde met de resultaten van een ad hoc depositiemeting. Dat was geen rapport, maar een brief waarin de depositiewaarden voor PAK en metalen gemeten op basis van ad hoc meting in Wijk aan Zee staan. Dit conform de vaste werkwijze van het RIVM: zodra de resultaten van een MOD inzet binnen zijn en verwerkt, worden deze gelijk opgeleverd. Dit hebben we ook aangegeven bij de opdrachtgever en de klankbordgroep. Hiermee wijken we dus niet af van onze stelregel om niet tijdens zomerreces op te leveren en te publiceren.

Vraag: Wie heeft er van buiten het RIVM toegang tot het onderzoek of onderzoeksgegeven?

Antwoord RIVM: Wie toegang heeft tot de onderzoeksdata: dat is het RIVM. Daarnaast heeft het onafhankelijk lab dat de analyses op PAK en metalen heeft uitgevoerd, logischerwijs de depositiedata. Dit is logisch, aangezien ze dit geanalyseerd hebben. Zij hebben geen toegang tot de risicobeoordeling, rapport etc. Daarnaast is een conceptversie gedeeld met GGD Kennemerland, partner in dit project. De onderzoeksdata is verder met niemand gedeeld, niet met de opdrachtgever, niet de klankbordgroep, niet de huishoudens die deel hebben genomen aan het onderzoek en niet met Tata.

Vragen aan en antwoorden van provincie Noord-Holland

Vraag: Gaat de provincie voetstoots akkoord met deze werkwijze van het RIVM (dat door jullie is ingehuurd).

Antwoord provincie: Het RIVM werkt volstrekt onafhankelijk en levert ons te zijner tijd een kant-en-klaar onderzoek. Wanneer het RIVM meer tijd nodig heeft voor het onderzoek, dan hebben wij dat te respecteren. Het RIVM heeft ons gemeld dat hen duidelijk is geworden dat ze meer tijd nodig hebben.

Vraag: Hebben provincie en IJmondgemeenten daadwerkelijk vier weken nodig om een reactie voor te bereiden?

Antwoord provincie: We hebben besloten om sneller dan de standaard vier weken te publiceren, omdat mensen al lang op het rapport wachten. In de tijd die tussen oplevering en publicatie ligt moeten de direct betrokkenen, zoals de mensen bij wie in huis onderzoek is verricht, ook geïnformeerd worden. Daarnaast bereiden we in die periode een webinar voor. Precieze moment is niet in te schatten op dit moment.

Vraag: Zo’n lange duur van voorbereiding van een respons op het rapport heeft niets te maken met de zomerperiode en afwezigheid van ambtenaren, want dat is al ondervangen in het eerdere uitstel tijdens het zomerreces. Vindt de provincie het acceptabel dat het rapport, dat feitelijk al klaar is, twee maanden onder de pet blijft bij het bevoegd en het niet-bevoegd gezag?

Antwoord provincie: Het rapport is nog niet klaar, zo meldt het RIVM ons. Het is dus nog niet in ons bezit. Het RIVM levert het rapport aan ons wanneer het klaar is, dat zal na de zomerperiode zijn. Wij nemen de inhoud tot ons en dan wordt het zo snel mogelijk daarna, zoals het ons door het RIVM is aangeleverd, door het RIVM en door de provincie gepubliceerd. Dat is de werkwijze van het RIVM en die vinden wij acceptabel.

Vraag: Gaat de provincie net zo om met de duiding van het rapport als de IJmondgemeenten met het GGD kankerincidentierapport, waar gemeentebestuurders probeerden in de inhoud van het rapport zaken te laten schrappen of af te zwakken?

Antwoord provincie: Nee. Het rapport wordt volledig door het RIVM gemaakt en wij krijgen een kant-en-klaar product, zoals alle onderzoeken van het RIVM. Het RIVM werkt onafhankelijk. Niemand heeft inspraak in hun rapporten. Als opdrachtgever hebben wij ook geen inspraak in dit rapport.

Vraag: Gaat gedeputeerde Olthof actie ondernemen om het rapport vrij te geven zodra het klaar is?

Antwoord provincie: Wij nemen het rapport bij levering tot ons en we nemen actie om het rapport zo snel mogelijk na oplevering te publiceren.

Beantwoording raadsvragen 

Het college heeft antwoorden gegeven op de vragen die door de gemeenteraad zijn gesteld over de rol van Velsen bij de totstandkoming van het kankerincidentierapport:

Daarnaast wachten we met belangstelling de uitkomsten af van het onafhankelijk onderzoek naar het afstemmingsproces bij de totstandkoming van het rapport ‘Incidentie en prevalentie van kanker in de regio’ binnen de GGD.