Informateur Hans Romeyn heeft een advies opgesteld naar aanleiding van de gesprekken met de politieke partijen. Hij adviseert om eerst tot een raadsakkoord te komen met een raadsprogramma en vervolgens over te gaan tot het formeren van een college. Op donderdag 21 april 2022 wordt het advies van de informateur besproken in de gemeenteraad. Partijen bespreken dan het rapport en nemen een besluit over de formatiefase. 

Hans Romeyn is unaniem in de raadsvergadering van 30 maart aangesteld als informateur op initiatief van Velsen Lokaal en D66, de twee grootste partijen in de gemeenteraad.  Zijn opdracht is om te onderzoeken of er wederom mogelijkheden zijn om te komen tot een raadsakkoord of raadsprogramma. Ook heeft hij gekeken naar de belangrijkste thema’s om de komende periode mee aan de slag te gaan.

Tot slot is hem gevraagd te verkennen welke aanbevelingen de fracties hebben ten aanzien van de collegevorming. De informateur heeft hier de afgelopen weken gesprekken over gevoerd met alle partijen en een terugkoppeling ontvangen van de tweedaagse van de raad. 

Raadsakkoord

Alle fracties hebben aangegeven dat een raadsakkoord tot de mogelijkheden behoort, maar dat er met de lessen van de vorige periode gewerkt moet worden. Op basis van de gesprekken komt de informateur met een aantal adviezen. Ook doet hij constateringen ten aanzien van de collegevorming. Hij adviseert om eerst tot een raadsakkoord te komen met een raadsprogramma en vervolgens over te gaan tot het formeren van een college met een collegeprogramma. 

  • Het raadsakkoord bevat spelregels voor de raad (geldend voor de komende 4 jaar, met na 2 jaar een evaluatie)
  • Het raadsprogramma is de agenda met inhoudelijke thema’s met daarin een overzicht waar men het op hoofdlijnen over eens is maar ook waar men het over oneens is. Tevens dient het programma als een lange termijn agenda van de raad die (in samenspraak met college en ambtelijke organisatie)  jaarlijks geactualiseerd dient te worden. 
  • Het collegeprogramma geeft uitvoering aan de agenda van de raad en de prioritering die de raad heeft aangegeven.

Het raadsakkoord moet ook spelregels, verwachtingen en (werk)afspraken over het samenspel bevatten.

Over het samenspel met de samenleving hebben fracties uitgesproken dat het vertrouwen in de overheid een belangrijk aandachtspunt is. Het is daarom belangrijk dat de raad herkenbaar, integer, open en transparant werkt.  

Prioriteiten 

Uit de gesprekken komen de volgende 4 thema’s  als hoogste prioriteit voor de komende 4 jaar naar voren. Deze adviseert hij in ieder geval op te nemen in het (voorlopige) raadsprogramma: 

  1. Participatie
  2. Wonen en woningbouw
  3. Leefbaarheid en luchtkwaliteit
  4. Duurzaamheid

Stappen

Het advies is om te starten met een voorlopig programma (op hoofdlijnen) en dit samen met het raadsakkoord op te leveren ten behoeve van de formatiefase. Zo kan de collegevorming voortvarend van start gaan. Als het raadsakkoord en het voorlopige raadsprogramma door de raad zijn vastgesteld kan de raad een formateur aanwijzen die kan onderzoeken wat de meest passende variant bij het raadsakkoord is.

College 

Tijdens de gesprekken geven alle fracties aan dat er behoefte is aan een door de raad breed gedragen college dat recht doet aan de uitslag van de verkiezingen, waarbij  tijdens de formatie rekening wordt gehouden met gelijkwaardigheid van de partijen en niet alleen de grootte. Bij het formeren worden Velsen Lokaal en D66 als motorblok gezien door alle fracties. Zij kunnen aan de basis van een te vormen college staan. 

Vervolgens zijn er drie opties genoemd voor mogelijke collegevorming. 

  • Een traditionele collegevorming waarbij, vanuit de fracties die met elkaar een college willen en kunnen vormen, wethouders naar voren worden geschoven die door de raad benoemd kunnen worden;
  • Alle partijen die dat willen kunnen wethouders naar voren schuiven die door de raad worden benoemd;
  • Een open sollicitatie waarna de raad de wethouders benoemd. 

Op basis van de gesprekken constateert de informateur dat de eerste en tweede variant het meest voor de hand liggen. Hij spreekt echter geen voorkeur uit voor één van deze opties omdat beide in gelijke mate in de gesprekken aan de orde zijn geweest.

Lees meer in PDFhet Eindrapport Informateur gemeenteraad Velsen